Pagbisita namin ni misis sa makasaysayang Kakarong

Pagbisita sa Kakarong, na sinasabing lugar na itinatag ang Unang Republika ng Pilipinas, bago pa ang Malolos. Setyembre 1, 2019, Pandi, Bulacan. Kasama ko si misis at iba pa niyang kasama sa advocacy.

Ayon sa pananaliksik, "The Battle of Kakarong de Sili was fought on January 1, 1897, at Pandi, Bulacan, in the Philippines. The Kakarong Republic, based in the little fort in Pandi, was attacked by a force of Spaniards who massacred the Katipuneros there. At the end of the battle, General Eusebio Roque (also known as Maestrong Sebio and Dimabungo) was captured by the Spaniards. The Kakarong republic was considered the first republic formed in Bulacan and in the Philippines." (mula sa Wikipedia)

Kwento - Ikampanya nating maging National Artist for Literature ang awtor na si Efren Abueg

IKAMPANYA NATING MAGING NATIONAL ARTIST FOR LITERATURE ANG AWTOR NA SI EFREN ABUEG

Maikling kwento ni Gregorio V. Bituin Jr.

Nag-uusap ang ilang magkakapitbahay hinggil sa plano ng gobyerno at ilang eskwelahan sa pagdiriwang ng Buwan ng Wika ngayong Agosto.

“Matagal na akong makata at manunulat sa pahayagang maralita, at ngayong Buwan ng Wika ay tinatanong ako ng aking anak kung anong aktibidad ang magandang gawin nila sa eskwelahan.” Sabi ni Pidyong.

“May maganda akong mungkahi, pareng Pidyong,” ani Mulong.

“Ano iyon?” Tanong ni Pidyong.

“Matagal na rin tayong manunulat, ako naman sa pahayagan ng mga manggagawa sa pabrika. Mungkahi ko, lumikha sila ng aktibidad hinggil sa buhay ng manunulat na si Efren Abueg. Kilala naman natin siya dahil ika-55 taon ngayon ng Mga Agos sa Disyerto. Ikampanya natin na gawin siyang National Artist for Literature, at ipakilala natin siya sa bagong henerasyon ngayon.” Mahabang sabi ni Mulong.

“Tama ka, “ani Pidyong. “Aba’y siya na lang ang buhay sa tinaguriang Limang Suwail sa panitikan. Kahit siya man lang sa limang awtor ng Mga Agos sa Disyerto ay maging Pambansang Alagad ng Sining para sa Panitikan. Sasabihin ko sa anak ko, at tutulong ako sa aktibidad nila bilang kasapi ng Parents-Teachers Association sa kanilang paaralan.”

Narinig din pala sila ni Iska na kanina pa nakikinig sa kanila habang nagtitinda ito sa karinderyang tinambayan nila at sumabat ito, “Iyong anak ko rin ay pinagagawa ng kanilang grupo sa iskul para sa Buwan ng Wika. Maaari ko bang imungkahi rin iyan sa aking anak?”

“Aba’y oo, Aling Iska. Kilala mo rin pala si Efren Abueg,” ang sabi ni Mulong.

“Oo naman. Hanggang ngayon kasi, aktibo pang nagsusulat sa magasing Liwayway si Abueg, at nababasa ko pa siya.” ani Iska. “Baka mas maganda ay hindi lang siya sa iskul makilala kung nais natin siyang maging National Artist.”

“Anong ibig mong sabihin?” Tanong ni Mulong.

“Tayo rin mismong mga magulang ay kumilos at magbigay din ng mungkahi sa pamahalaan na gawin nang National Artist for Literature si Efren Abueg sa pamamagitan ng petisyon. Kung hindi tayo kikilos, kailan pa siya kikilalaning National Artist? Pag ang natitirang buhay na may-akda ng Mga Agos sa Disyerto ay mamatay na? Dapat habang naririyan at buhay pa siya’y parangalan na bilang National Artist.” Sabi ni Iska.

“Tama ka, Iska,” ani Mulong. “Lalo na’t otsenta’y dos na siya ngayong taon. 1937 siya ipinanganak. 2019 minus 1937 equals 82. Teka. Ang maganda yata’y pagpulungan din nating magkakapitbahay kung paano tayo gagawa ng petisyon. Sisimulan kong magsulat at kung sang-ayon kayo’y ipalaganap natin. Pag nagawa ko ang petisyon, itakda natin ang ating pulong, na layunin ay paano natin ikakampanyang maging National Artist for Literature si Efren Abueg.”

Sumagot si Pidyong, “Pag nagawa mo ang petisyon, magpapapirma rin ako sa mga kasamahan kong magulang sa PTA, sa iskul ng anak ko.”

Kinabukasan, ipinakita ni Mulong ang nasulat niyang petisyon kina Pidyong at Iska, na nang binasa ay sumang-ayon na kaagad.

“Magpatawag ka na ng pulong, Mulong.” Sabi ni Iska.

“Sige. Sa Sabado ba ay maaari kayo? Ikalawa ng hapon sa Barangay. Nakausap ko kasi si Kapitan nang makasalubong ko kanina. Sang-ayon din siya rito, at nais tumulong sa ating kampanya.” Sabi ni Mulong. “Kung magpupulong daw tayo, may kwarto sa Barangay na magagamit sa pulong. Nais niyang dumalo.”

“Okay,” ani Pidyong, “Sabihan ko na rin ang anak kong dumalo. Magparami rin tayo ng petisyon para ipamigay ko sa mga kakilala ko, pati sa PTA. Imbitahan na rin natin ang ating mga kapitbahay.”

“Ako rin,” ani Iska. “Padadaluhin ko rin sina kumare. Kita-kits sa Sabado.”

* Unang nalathala sa pahayagang Taliba ng Maralita, ang opisyal na publikasyon ng pambansang samahang Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), Agosto 16-31, 2019, pahina 18-19.

Kwento - Isabatas ang "Birth of the Nation Week" bilang pag-alala sa ating kasaysayan

ISABATAS ANG “BIRTH OF THE NATION WEEK” BILANG PAG-ALALA SA ATING KASAYSAYAN

Maikling kwento ni Gregorio V. Bituin Jr.

Nag-uusap ang magkapitbahay na sina Inggo at Indoy hinggil sa gaganaping pagdiriwang ng Buwan ng Kasaysayan tuwing Agosto.

“Alam mo, Pareng Indoy, may mga pagdiriwang ngayong Agosto ang pamahalaan hinggil sa Buwan ng Kasaysayan at Buwan ng Wika. Ngunit sa kasaysayan, may mga pagtatalo ang mga historyador sa kung kailan eksaktong nagsimula ang himagsikan nina Bonifacio.” Ani Inggo.

“Bakit? Ano bang pinagtatalunan nila?” Tanong ni Indoy.

“Ganito kasi, Pareng Indoy,” pagpapatuloy ni Inggo, “Sa aklat natin sa kasaysayan na sinulat ni Gregorio F. Zaide, nagsimula ang himagsikan sa Sigaw sa Balintawak noong Agosto 26, 1896. Kinwestiyon ito ng iba pang historyador natin, tulad ni Gregorio Agoncillo, na unang naganap ang Sigaw sa Pugadlawin noong Agosto 23, 1896. Mahalaga kasing matuldukan na ang ganito sanang pagtatalo dahil napakahalaga nito sa ating kasaysayan. Nang pinunit kasi ng mga Katipunero ang kanilang sedula, tanda iyon na ang Katipunan ay naging isang rebolusyonaryong pamahalaan. At si Gat Andres Bonifacio ang unang pangulo.”

“Ah, kaya pala, may pelikulang Bonifacio: Unang Pangulo,” sabi ni Indoy. “Kung si Bonifacio ang unang pangulo, saan siya pangulo?”

Sumagot si Inggo, “Ang pinamumunuan niyang kilusang Katipunan, mula sa pagiging lihim na samahan ay naging rebolusyonaryong pamahalaan nang sumiklab ang Rebolusyong Pilipino noong 1896."

Si Indoy uli, “Ngayon ko lang nauunawaan. Subalit ano ba ang programa o plano ng pamahalaan diyan?”

“Ang punto ko,” ani Inggo, “Dapat tapusin na ang debate kung kailan at saan ba talaga nagsimula ang Himagsikang 1896. Ibig sabihin, magdeklara na ang pamahalaan ng isang linggong pagdiriwang hinggil sa Pagsilang ng Bansa, o Birth of the Nation Week. Maaaring magsimula ito sa Agosto 23 hanggang Agosto 29 na tatamaan ang Sigaw sa Pugadlawin at Sigaw sa Balintawak, hanggang sa Tagumpay ng Nagsabado sa Pasig ng Agosto 29. Pitong araw, kaya isang linggong pagdiriwang.”

Napanganga si Indoy, “Ha? May tagumpay ba ang mga Katipunero? Ano iyang Nagsabado sa Pasig?”

Tugon ni Inggo, “Ayon sa historyador ng Pasig na si Carlos Tech sa kanyang panayam kay  Heneral Valentin A. Cruz, ang Nagsabado sa Pasig ay hinggil sa pag-aalsang naganap noong Agosto 29, 1896. Pinamunuan ito ni Cruz, at nilahukan ng halos 2,000 Katipunerong armado ng itak, sibat, karit at ilang riple. Matagumpay nilang nilusob ang Tribunal sa Pasig at ang himpilan ng mga Guardia Civil, at nakasamsam ng 17 pistola at tatlong ripleng Remington. Kaya umatras sina Tenyente Manuel Sityar, ang pinuno ng Guardia Civil, kasama ang kanyang mga tauhan at nagtago sa kampanaryo ng simbahan. Iyan ang Battle of Nagsabado na dapat ding taunang ipagdiwang, di lang sa Pasig, kundi sa buong bansa.”

“Naunawaan ko na,” ani Indoy, “Kaya anong dapat nating gawin?”

Tumugon si Inggo, “Dapat maikampanya natin ang pagsasabatas ng Birth of the Nation Week. Magsulat tayo ng petisyon, magpaliwanag sa mga tao upang lagdaan ang petisyon, kumausap ng mga senador at kongresista, mga guro sa kasaysayan, upang maging ganap na batas ang pagdiriwang ng Pagkasilang ng Bansa, o Birth of the Nation Week.”

Napakinggan pala sila ni Ingrid na nakaupo lang sa tabi. “Tanong ko lang, kung maisasabatas ba iyang Birth of the Nation Week, apektado ba ang pagdiriwang ng Araw ng Kalayaan tuwing Hunyo 12?”

“Aba’y hindi,” mabilis na tugon ni Inggo. “Magkaiba kasi sila ng panahon sa kasaysayan.”

“Salamat. Alam n’yo, ituloy n’yo lang iyan, lalo ang gagawin n’yong petisyon,” ani Ingrid, “Kung sakali, tutulong ako sa pagpapapirma.”

Buong galak na sinabi ni Indoy, “Aba’y sulatin mo na ang petisyon. At magpatawag ka na rin ng pulong ng magkakapitbahay upang mapag-usapan ang iyong mungkahi at baka makatulong rin sila sa pagtalakay at pagpapalaganap niyan. Sagot ko na ang pagpaparami ng petisyon.”

“Salamat. Sige, susulatin ko ang petisyon at magpulong na rin tayo sa Sabado, alauna ng hapon. Sa harap na ng bahay namin.” Sabi ni Inggo.

“Sige, at iimbitahan ko na rin ang ilan kong kaibigan.” Ani Indoy.

“Ako rin.” Ani Ingrid. “KIta-kits sa Sabado.”

Isang araw iyon na punong-puno ng pag-asa para sa kanila.

* Unang nalathala sa pahayagang Taliba ng Maralita, ang opisyal na publikasyon ng pambansang samahang Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), Agosto 1-15, 2019, pahina 18-19.

Bakit kailangan natin ng National Land Use Plan (NLUA)?

BAKIT KAILANGAN NATIN NG NATIONAL LAND USE ACT (NLUA)?

Maikling sanaysay ni Gregorio V. Bituin Jr.

Ang nagaganap na labanan sa pagitan ng komunidad ng maralita  ng Malipay sa Bacoor, Cavite, at mga tauhan ng Villar, ay maaaring matugunan kung maisasabatas ang isang National Land Use Act (NLUA). Ito'y upang mapigilan ang kasakiman ng mga mayayaman na manguha ng lupa dahil sila'y mapera, marami talagang pera, maraming pinagkunan ng pera.

Kailangan ng NLUA dahil ang mga lupang pang-agrikultura at mga lugar ng paglikha ng mga pagkain ay di wastong pinapalitan ng gamit o kino-convert na lupang residensyal at komersyal / industriyal. Ang kagubatan at iba pang pinpprotek-tahang lugar ay ginawang minahan. Ang mga proyekto sa pabahay ay itinayo sa mga peligrosong ;ugar. Kaya ang mga maralita o informal settlers ay nanirahan sa mga barungbarong sa kahabaan ng mga daanan ng tubig, naging kanlungan ang kalunsuran o malapit sa kanilang pinagkkukunan ng ikinabubuhay o trabaho.

Ang pagguho ng lupa ng Cherry Hills subdivision sa Antipolo noong Agosto 1999, dalawampung taon na ang nakararaan, ay patunay nang maling paggamit ng lupa. Ang nasabing landslide ay dulot ng malakas na pag-ulan ng bagyong Olga, ay nakapatay ng 58 residente. Tinayuan ng subdibisyon ang lupang lulubog din pala baling araw.

Kaya kung walang maayos na land use policy o walang patakaran sa paggamit ng lupa na makatuwiran at pangkabuuan, nagkakaroon ng maraming kaso ng pagsasaman-tala. Ang mga lupang dapat mapro-tektahan ay ginamit para sa mga industriya. Ang mga lupang sakahan ay napipilitang ipagbili ng mga magsasakang hirap sa buhay gayong sila ang lumilikha ng pagkain ng buong mundo. Ang mga lupang agricultural ay ginawang residensyal at pinagtubuan ng mga developer ng bahay. Ang lupain para sa mga komunidad ay ginamit para sa komersyal o pang-industriya. Ang mga maling paggamit ng lupa ang sanhi ng pagbaba ng produksyon ng pagkain, pagkasira ng mga ari-arian at buong komunidad lalo sa mga oras ng kalamidad. Inaari lamang ng iilan ang mga lupang dapat ay para sa mamamayan.

Kaya kailangang magsabatas ng isang National Lans Use Plan (NLUA) kung saan di basta-basta maiko-convert ang lupa sa hindi tamang paggamit. Subalit may Villar sa Senado na humaharang sa mga panukalang batas hinggil sa NLUA dahil sila mismo ang tatamaan nito. Matatapos ang kanilang pangangam-kam ng lupa upang gawing subdibisyon pag naisabatas ang NLUA. Subaybayan natin at lumahok tayo sa usapin ng NLUA sa Kongreso at Senado.

* Unang nalathala sa pahayagang Taliba ng Maralita, ang opisyal na publikasyon ng pambansang samahang Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), Agosto 16-31, 2019, pahina 2.

Ang mga maikling kwento ni Ohyie Purificacion

ANG MGA MAIKLING KWENTO NI OHYIE PURIFICACION

Maikling Sanaysay ni Greg Bituin Jr.

Isa sa mga magagaling na manunulat para sa uring manggagawa si kasamang Ohyie, o Ma. Lorena Purificacion. Isa siyang dating pangulo ng unyon sa kumpanya ng Noritake, ang Noritake Porcelana Labor Union (NPLU) na isa sa kasaping unyon ng Bukluran ng Manggagawang Pilipino (BMP).

Bukod sa kanya ay may dalawa pang kasamang manunulat ang may natipon ding mga sulatin - ang gurong si Prof. Ramon Miranda, na isa sa best man ko sa kasal, at si Ka Jhuly Panday na nasa Partido Lakas ng Masa. At kung makakapag-ipon tayo ng sapat na sulatin para maisaaklat ang kanilang mga naipong akda ay ilalathala natin ang mga iyon bilang aklat. Ito naman ay sa pamamagitan ng pinangangasiwaan kong Aklatang Obrero Publishing Collective.

Anim ang maikling kwento, dalawang tula at isang sanaysay ni kasamang Ohyie ang natipon ko. Dalawang kwento niya ang nalathala sa magasing PUGON ng Noritake Porcelana Labor Union. Apat na maikling kwento naman niya ang nalathala sa magasing ANG MASA na inilathala ng Partido Lakas ng Masa mula Nobyembre 2011 hanggang Mayo 2012.

Nalathala sa PUGON ang kanyang maikling kwentong "Anay at Bukbok" at "Minsan, sa Luneta". Nalathala naman sa magasing ANG MASA ang kanyang maikling kwentong "Ang Huling Biyahe ni Margie" (Nobyembre-Disyembre 2011), Si Mina (Disyembre 2011 - Enero 2012), Si Violy (Pebrero-Marso 2012), at Si Hanna, at si Lilly (Abril-Mayo 2012). Inilagay ko ito sa kawing na http://mgaakdaniohyie.blogspot.com/ blogsite ng kanyang sulatin na ako na ang lumikha, sa layuning hindi na ito mawala.

Mayroon din siyang sanaysay na pinamagatang "Kumusta na ang mga manggagawa", at dalawang tulang pinamagatang "Ang Mundo ay Triyanggulo" at "Ang Manggagawa".

Anim na makabuluhang maiikling kwento hinggil sa buhay sa pabrika, buhay ng manggagawa, buhay ng kababaihan, na tiyak na kagigiliwang basahin ng madla. Anim na kwentong nararapat mapasama sa panitikang Pilipino.

Kung hindi nagsara ang magasing Ang Masa dahil sa kawalan ng pondo, marahil ay nasa apatnapu o limampu na ang kwentong naisulat ni kasamang Ohyie. At maaari na itong maisalibro.

Nawa'y makapagsulat pa si kasamang Ohyie ng makabuluhan at napapanahong maiikling kwento ng buhay, lalo na sa panahon ng tokhang, kontraktwalisasyon, at paninibasib ng globalisasyon sa kabuhayan ng mamamayan. Alam kong kaya ni kasamang Ohyie na isulat ang mga ito. Marahil kailangan muli ng malalathalaang magasin o pahayagan upang sumipag muli si kasamang Ohyie sa pagsusulat. 

O kaya naman, may mga naisulat na talaga siyang maiikling kwento pa, subalit nakatago lamang dahil walang maglathala. Sana'y marami pa siyang naipong kwentong dapat malathala dahil ang talento ng tulad niyang dating lider ng unyon ng manggagawa ay hindi dapat maitago na lamang.

Napapanahon na upang malathala ang kanyang mga kwento sa isang aklat at bibilhin natin ito sa National Book Store, Power Books, Fully Booked, Book Sale, Popular Book Store, at iba pa.

Malaking ambag sa panitikang manggagawa at sa panitikang Pilipino ang kanyang mga sulatin.

Maralita at Kontraktwalisasyon

MARALITA AT KONTRAKTWALISASYON

Sinulat ni Greg Bituin Jr.

Pabor ba sa maralita ang kontraktwalisasyon dahil kahit papaano'y nakakasingit siya ng trabaho kahit 5-months, 5-months lang? Hindi naman magkalayo ang bituka ng manggagawa at maralita upang gustuhin ng maralita ang maging kontraktwal kaysa naman walang trabaho. Nais ba ng maralita ng mumo kaysa walang makain? Bituka ba at hindi karapatan kaya nais niyang maging kontraktwal? Sawa na siya sa 555 na sardinas, ngayon ay nais niyang magtrabaho ng 5-5-5 months bilang kontraktwal.

Maraming benepisyo at katiyakan sa trabaho (security of tenure) ang mga benepisyong hindi tinatamasa ng mga manggagawang kontraktwal. Na hindi rin tatamasahin ng maralitang naging manggagawang kontraktwal.

At ang maralitang kontraktwal ay magiging manggagawa na rin. At hindi niya maiiwasang mamulat bilang manggagawa bunsod ng labis na kaapihan at pagdurusa sa kalupitan ng mga kapitalista, at sa kalaunan ay maunawaan niya ang katumpakan ng makauring pagkakaisa at harapin ang mga hamon ng kasaysayan. Hanggang sa matanto ng maralitang kontraktwal na hindi lamang dahil sa kagustuhang magkatrabaho ay magbibingi-bingihan na siya sa karaingan  ng  kanyang  mga kapwa manggagawa.

Nanaisin tiyak ng maralitang naging kontraktwal na ipaglaban din, hindi lamang ang ilalaman ng kanyang tiyan, kundi ang karapatan nila bilang manggagawa.

Matatransporma sa kalaunan ang kamalayan ng maralitang kontraktwal upang yakapin niya ang kanyang uring pinagmulan - ang uring walang pag-aari kundi ang kanyang lakas-paggawa - ang uring manggagawa. 

Kaya hindi lamang pabahay at laman ng tiyan ang nasa kanyang isipan kundi ang karapatan niya sa loob ng pagawaan ay maipaglaban, at ang kanyang dignidad bilang tao (hindi makina) ay kanyang maipagtanggol at mapanghawakan.

* Nalathala sa Taliba ng Maralita, ang opisyal na publikasyon ng Kongreso ng Pagkakaisa ng Maralitang Lungsod (KPML), Espesyal SONA issue, Hulyo 2019, p. 6

Pampublikong pabahay: Kinonsepto para sa mga manggagawa

PAMPUBLIKONG PABAHAY

Kinonsepto para sa mga manggagawa

Sinaliksik ni Greg Bituin Jr.

Sa pananaliksik, maraming pampublikong pabahay ang kinonsepto para sa mga manggagawa. Tulad na lang sa Inglatera, nang dumami ang mamamayan sa lungsod nang maganap ang Rebolusyong Industriyal noong ika-19 na siglo. Ilang halimbawa nito ay nang magtayo ng barangay o nayon ang ilang may-ari ng pabrika para sa kanilang manggagawa, tulad sa Saltaire noong 1853 at Port Sunlight noong 1888.

Noong 1885 nang magkaroon ng interes sa pagtatayo ng pampublikong pabahay ang Royal Commission sa Inglatera. Idinulot nito ang pagkapasa ng batas na Housing of the Working Class Act of 1885. Binigyang kapangyarihan ng batas na iyon ang mga Local Government Boards upang isara ang mga gusaling may mga sira na at hinikayat silang mas paunlarin pa ang pabahay sa kani-kanilang lugar.

Sa bansang Espanya, mayroon naman silang proyektong pampubliko at kolektibong pabahay kung saan tiniyak nila ang kahalagahan nito sa loob mismo ng kanilang pamantasan sa arkitektura. Dahil dito'y lumikha sila ng ispesyalisadong kurso tulad ng MCH Master in Collective Housing.

Sa bansang Mexico, nagtayo ng proyektong pabahay para sa mga manggagawa sa pabrika ng papel, at ito'y nasa Barrio ng Loreto sa San Angel, Alvaro Obregon, D. F.

Sa Finland, ang unang proyektong pampublikong pabahay ay sa Helsinki. Noong 1909, dinisenyo ni arkitekto A. Nyberg ang apat na bahay na gawa sa kahoy para sa mga manggagawa sa lungsod. Dahil karamihan ng mga residente  roon  ay  mga pamilya  ng  manggagawang may maraming anak. Ang pabahay at pamumuhay ng mga pamilyang manggagawa sa Helsinki mula 1909 hanggang 1985 ay itinanghal sa museo malapit sa Linnanmäki amusement park. 

Nang manalo sa halalan ang Social Democratic Party ng Austria para sa Viennese Gemeinderat (city parliament), nagkaroon ng tinatawag nilang Red Vienna. Bahagi ng kanilang programa ang probisyon ng disenteng pabahay para sa Viennese working class kung saan narito ang bulto ng mga sumuporta sa kanila. Ang Karl-Marx-Hof ay isa sa mga kilalang pampublikong pabahay sa Vienna, na matatagpuan sa Heiligenstadt, isang distrito ng ika-19 na distrito ng Vienna, Döbling.

Sa Denmark, ang pampublikong pabahay ay tinatawag na Almennyttigt Boligbyggeri na inaari at pinamamahalaan ng tinatayang 700 organisasyong demokratiko at nagsasarili. Karamihan sa mga samahang ito ay mauugat sa kasaysayan ng mga labor union sa Denmark, at sa ngayon ay bumubuo sa nasa 20% ng total housing stock na may 7,500 departamento sa buong bansa.

Sa layuning gawing isang "multilaterally developed socialist society" ang Romania, simula 1974, isang sistematikong demolisyon at  rekonstruksyon ng mga nayon, bayan at lungsod ang isinagawa. Noong 2012, may 2.7 milyong apartment na naitayo, na nasa 37% ng kabuuang pabahay sa Romania at sa halos 70% sa mga lungsod at bayan.

Sa New Zealand naman ay naisabatas ang Workers' Dwellings Act of 1905 na nagresulta upang magtayo ng 646 pabahay. Noon namang 1937, ang Unang Labor Government sa New Zealand ay naglunsad ng isang mayor na sistemang pampublikong pabahay para sa mamamayan nilang hindi kayang mangupahan.

Ang Danish Public Housing ay walang restriksyon sa kinikita ng mga nakatira. Subalit sa pagdaan ng panahon, nagkaroon ng regulasyon ang pamahalaan na pumapabor sa mga nakatirang may trabaho at hindi pinapaboran yaong mga walang trabaho o kahit yaong may part-time na trabaho. Kaya nagkaroon sila ng problemang ghettofication, o yaong mga iskwater kung ikukumpara sa atin. Ang pagsasapribado ng pampublikong pabahay ay isinulong bilang bahagi ng programang ideolohikal ng makakanang panig ng pamahalaan at inilunsad matapos isara ang Ministry of Housing Affairs noong 2001.

Marami pang halimbawa ng pampublikong pabahay na maaaring halawan natin ng mga aral. Ang pampublikong pabahay ay isang anyo ng pabahay na inaari at pinamamahalaan ng isang gobyerno, sentral man ito o lokal.